Бигорски Манастир Св. Јован Крстител

n 1743 by the monk Ilarion, who also built several monk cells. Later, in the period from 1812 to 1825 the monastery was expanded by archimandrite Arsenius. Among the donors there is also a mention of a monk Iov, recognized by some researchers as the future educator Joakim Krcovski. One of the most valuable treasures of the monastery is the iconostasis created by Petre Filipovski Garkata and Makarie Frckovski from the nearby village of Gari. This iconostasis is considered one of the most beautiful and most valuable wood-carved iconostasis in the orthodox religion. Another valuable monastery treasure is an icon dating from 1020 with supposedly miraculous healing power.


Манастирот е основан во далечната 1020 година од монахот Јован од Дебар кој тогаш станал Охридски архиепископ. Посветен е на Крстителот Господов, Свети Јован, за кого самиот Годпод Исус Христос рекол дека меѓу родените од жена нема поголем од него. Самото основање станало откако на местото на сегашниот Манастир е пронајдена икона на свети Јован Крстител како лебди над изворите. Оваа икона се покажала чудотворна и до денес е најголемото богатство на Манастирот. Во средниот век Манастирот е важен книжевен центар. Рушен и обновуван е повеќепати. Сегашните згради на Манастирот се од XVIII и XIX век. Иконостасот е со прекрасна дрворезба изработена меѓу 1829 и 1835 година од мајсторите Марко и Петар Филиповски од Гари. Располагал со богата библиотека. Голем дел од ракописите се разграбени.

Животот во Манастирот е обновен во 1995 година со доаѓањето од Света Гора на отец Партениј, сега негов игумен. Денес братството го сочинуваат повеќе монаси - отците Партениј, Доситеј, Макариј, Јосиф, Хрисант, Сергиј, Еразмо, Порфириј... Се пријавуваат и повеќе искушеници, но малкумина издржуваат поради тежината на монашкиот живот, зашто монахот се одрекува од себе за да му се предаде на Бога и повеќе не живее за себе, туку за Бога и за ближните. Оттаму многу чудни се обвинувањата што се слушаа порано дека некој ги заведувал луѓето или ги принудувал да станат монаси, зашто само човек со силна вера, со силна љубов и многу јасна цел може да стане монах, а "заведените" имаат месеци и години искушеништво, односно имаат време да се премислат.

Денот во Манастирот започнува во пет часот наутро. Монасите ги читаат своите утрински молитви, а клепалото трипати предупредува за наближувањето на утринската служба. По два часа утринска служба започнува света Литургија. Овде Литургија се служи секој ден без исклучок. Се пее на прекрасното византиско светоотечко пеење (кај нас во Македонија често се служи по новото и доста тривијално пеење на српскиот композитор Мокрањац). Службата започнува во темнината на ноќта, а завршува во светлината на утрото. Утрото доаѓа паралелно со текот на службата која не води од темните предхристијански времиња низ Голгота и крстот до победата над смртта и темнината, до Воскресението. Монасите и верниците се причестуваат со Телото и Крвта Христова. Така новиот ден се дочекува и со срцето.

Потоа сите се повлекуваат по својата работа. Во Манастирот никој не седи, туку секој си има своја обврска што ја исполнува како послушание, како дел од монашкиот подвиг. Ништо не се врши без благословот на игуменот. Се се прави со љубов.

Освен за време на постите, монасите постат секој понеделник, среда и петок, но и во преостанатото време на некој начин постат, бидејки никогаш не јадат месо. Духовното воздржување пак трае постојано. Се јаде прв пат во 10.00 часот. На масата никогаш не се сами, зашто постојано има гости. Јадењето започнува и завршува со молитва. Секој монах си има свое молитвено правило што треба да го исполнува во текот на денот. Некаде по пладне има мал одмор кој често се прескокнува. Во шеснаесет часот се држи вечерна служба со која започнува новиот христијански ден. Потоа следи вечера, а по неа во седум часот повечерие, придружено со акатист на Пресвета Богородица, освен во понеделник кога има акатист на Свети Јован Крстител. По повечерјето следи исповед, во која гостите и монасите си ги исповедуваат своите гревови и добиваат простување за нив. Така верниците се подготвуваат за примање на Светињата на Светињите - Телото и Крвта Христова. Зашто наспроти погрешно одомаќинетиот обичај да се врши причестување само четири пати годишно, овде по примерот на Света Гора се причестуваат четири пати неделно и во празниците. Денот монасите го завршуваат со своите вечерни молитви.

Повлечени од светот во тишина да го слават Бога, монасите никогаш не остануваат сами, според зборовите во Евангелието: "Не може да се сокрие град што стои на врв планина". Многу луѓе барајќи помош го наоѓаат патот до Манастирот и монасите никого не враќаат назад. Овде доаѓаат луѓе со секакви проблеми и многумина наоѓаат исцеление. Дури и муслиманите од околината доаѓаат да се молат или да земат света вода од изворчето што тече во една од двете манастирски испосници за која велат дека лечи неплодност. За силата на чудотворната икона се раскажуваат легенди. За реалноста на исцеленијата сведоцат сребрените приврзоци со бебиња на нив и сребреното покритие на иконата направено од даровите на благодарни верници што добиле исцеление. Често доаѓаат да се лечат млади луѓе поразени од дрогата или воопшто верници кои бараат духовна храна, мир, совет и утеха.